BTK Killer ***1/2

Regie: Ulli Lommel (2005)

Die merkwaardige Ulli Lommel blijft met zijn Shadow Factory toch merkwaardig interessante seriemoordenaar films afleveren, want ook ‘BTK Killer’ is weer een bijzonder werkje. Al direct vanaf het begin is het duidelijk dat deze film een stuk explicieter is dan zijn voorgangers ‘Green River Killer’ en ‘Zodiac Killer’, maar verder is dit eenzelfde oefening in reality horror. En dat is precies waar voor de meeste mensen de schoen wringt, want Lommel is nergens geïnteresseerd in het maken van een conventionele film, waarbij ook het feit dat het geheel op digitaal video geschoten is, het er vermoedelijk niet beter op maakt. Je kunt je uiteraard wel afvragen waarom mensen reality TV als de normaalste zaak ter wereld beschouwen, maar op het moment dat dat stramien naar film wordt overgezet beginnen te gooien met termen als ‘amateuristisch’ en ‘slecht’. Maar goed dat is altijd het lot dat avant-garde film beschoren is. De moordscènes zijn uiteraard de scènes waar het om draait en die worden zeer sterk middels intieme close-ups in beeld gebracht waardoor je echt het gevoel krijgt er letterlijk bij te zijn en de spanning en naargeestigheid wordt op die manier tot intense hoogten gestuwd. Lommel monteert het geheel weer op kunstzinnige wijze aan elkaar, waarbij ik vooral de kruismontage tussen een moord en documentaire beelden van een slachthuis erg Eisensteiniaans vond overkomen. Ook het audiocommentaar van Ulli Lommel is erg leuk, helemaal als hij links begint te leggen tussen een film als ‘Hostel’ en de perikelen in de Abu Ghraib gevangenis. ‘BTK Killer’ is veel te experimenteel en onconventioneel voor de gemiddelde filmkijker, maar het zou best eens de toekomst van de (horror)film kunnen zijn.

Die Zärtlichkeit der Wölfe ***

Ulli Lommel (1973)

Lang voordat Ulli Lommel de wereld bestookte met zijn krankzinnige seriemoordenaar films, maakte hij allerlei andere films, waaronder ook deze door Rainer Werner Fassbinder geproduceerde film. ‘The Tenderness of the Wolves’ is gebaseerd op hetzelfde verhaal als Fritz Lang’s ‘M’ en de film doet geen enkele moeite om de overeenkomsten te verbloemen, sterker nog er is een rechtstreekse ode in de vorm van een scène met een bal. De vergelijking met ‘M’ kan de film natuurlijk niet aan, maar toch heeft deze film allerlei interessante aspecten. Allereerst is de cast een ‘who is who’ van de Duitse filmindustrie van dat moment, met allerlei kleine rolletjes van bekende acteurs en mensen uit de business, zoals Fassbinder zelf en Fassbinder regulars als Brigitta Mira, El Hedi Ben Salem, Peer Raben en zelfs de eerste rol van Jurgen Prochnow. De hoofdrol is weggelegd voor de intense Kurt Raab (die ook nog het scenario schreef en de art direction voor zijn rekening nam), die met zijn kale kop, wufte gebaartjes en kleding en voorliefde voor jonge jongetjes simpelweg ‘Pim Fortuyn’ schreeuwt. Daarnaast is er een prettige openlijke portrettering van homoseksualiteit en een bijzondere climax. De film wordt gekenmerkt door wat houterig en afstandelijk acteerwerk, wat gezien Lommel’s interesse in Bertold Brecht niet onverwacht is. De film is traag als dikke stront, wat tegelijkertijd een prettige sfeer oproept als dat het de film in de weg zit. De film was blijkbaar een groot succes op internationale filmfestivals en zelfs een commercieel succes, wat gezien het afstandelijke en merkwaardige karakter van de film nogal opmerkelijk is. Een zeer sterke film is dit geenszins, maar zeker interessant vanwege de vele verschillende bekende figuren en de wijze waarop deze film in hun oeuvre past. Het audiocommentaar van Ulli Lommel was erg leuk overigens.

Zodiac Killer ***1/2

Regie: Ulli Lommel (2004)

Holy cow, deze film is nog beter dan ‘Green River Killer’! Net als in die film weet Ulli Lommel een merkwaardig soort kruising te bewerkstelligen tussen documentaire en fictiefilm, wat wederom een zeer fascinerend schouwspel oplevert. Lommel zelf speelt deze keer de hoofdrol, waardoor je ook de man achter deze films eens in actie ziet. Visueel gezien is dit iets minder dan ‘Green River Killer’, hoewel montage nog steeds een zeer belangrijke rol speelt en ook hier de spil van het geheel is op visueel vlak. Het scenario is echter het meest memorabele aspect van ‘Zodiac Killer’, helemaal omdat je weet dat het een combinatie is van fictie en waar gebeurd verhaal.

Het mooiste van deze serial killer films van Lommel is niet zozeer de films zelf (hoewel die meer dan de moeite waard zijn) maar veel meer het feit dat ze zo compleet uniek zijn en dat ie de ene na de andere uitpoept in een moordend tempo, bijna een per maand! Merkwaardig baasje, die Ulli Lommel…